Yüreğimiz ağzımızda.. Özellikle, ülkemizde üst üste yaşanan deprem haberlerinden sonra sık sık televizyon programlarına gündem olarak getirilen, “Toplumumuz depreme ne kadar hazır? veya Binalarımız ne kadar sağlam?” gibi sorular hepimizi bu konuyla ilgili alarma geçirebilmekte ve bir çoğumuzun deprem korkusunu tetiklemektedir.
Deprem korkusu, diğer pek çok fobinin aksine kişinin kendisinin tehlikeyle karşı karşıya olduğu bir meseleyle değil; ailesi, yakın çevresi, hatta dünyayı içerisine alan felaket senaryolarıyla tetikleniyor.
Şiddeti, yeri ne olursa olsun her deprem hepimizi olumsuz etkileyen ve korkumuzu depreştiren bir durumdur. Ancak kimileri için deprem korkudan çok öte, hayatı kabusa çeviren bir fobi… Peki Deprem korkusu (Seismophobia) nedir? Nasıl geçer?
Deprem korkusu, aslında bir çeşit ölüm ve kaybetme fobisi. Yani gerçekte depremin kendisinden değil potansiyel sonuçlarından, ölmekten ve sevdiklerimizi kaybetme ihtimalinden dehşete kapılıyoruz. Seismophobia en çok da belirsizlikle tetikleniyor. Kişi depremden kaçamayacağını düşünerek strese ve kaygıya kapılıyor ve yaşadığı her kötü olayda bu korkusu tetikleniyor. Kişilerin deprem gibi ağır sonuçlara yol açan olaylarda birkaç hafta içinde duruma alışıp hayata devam ettiği ancak bazı kişilerde bu sürecin uzun sürmesinin Akut Stres Bozukluğu’na ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu’na yol açabileceği unutulmamalıdır.
Hayatımızı ciddi anlamda etkileyecek olan bu korkunun belirtileri kişiden kişiye göre farklılık gösterse de genel olarak; uyku bozuklukları, küçük bir hareketten bile korkma durumu, ağlama isteği, yoğun bir huzursuzluk hissi, depresyon, deprem anının akıldan çıkmaması ve her harekette aynı anın yeniden hatırlanmasıdır.
Deprem Korkusunu Nasıl Yenebiliriz?
- Öncelikle bu korkuyu gerçekten yenme isteğinize odaklanmalısınız. İnanmanız bu fobiyi yenmenizde en önemli etkendir.
- Tedavi yöntemlerini araştırmalı ve hayatınızı olumsuz etkiyen bu durumdan kurtulmak için bir an önce harekete geçmelisiniz.
- Deprem konusunda bir eğitime katılarak bu konuda bilinçlenmeniz sizi korkunuza karşı daha güçlü kılacaktır.
- Korkunuzu bastırmayın, anlaşılmayacağınız endişesiyle yaşadıklarınızı içinize atmayın. Paylaşın ve çözüm yollarını bulmak için çevrenizden manevi destek alın.
- Bilişsel-davranışçı psikoterapilerle olası bir depremle ilgili gerçekçi inanışları ve düşüncelerinizi test etme ve bunların yerine daha gerçekçi şekilde düşünebilmeye başlayabilirsiniz. Böylelikle deprem korkusunun duygusal, fiziksel ve zihinsel belirtileri ortadan kalkacak, kaçınma davranışları zamanla azalacak hatta son bulacaktır.
- En önemlisi sakin kalmayı öğrenmelisiniz.
- Deprem çantası oluşturmak kaygınızı azaltacaktır ancak deprem çantasını gözünüzün önüne koyup her saniye depremi kendinize hatırlatmaktan kaçının.
- Rahatlatıcı müzik dinleme, nefes egzersizleri ve gevşeme çalışmaları, anksiyete ve depresyonu hafifletmede başvurulabilecek yararlı yöntemlerdir.
Tedavi sürecinde amaç kişiye bu korkuyla başa çıkma becerisi kazandırmaktır, Daha öncede belirttiğim gibi deprem hepimizde kaygı yaratır ancak iki haftayı geçen bir süreden sonra hala çok yoğun korku ve keder yaşıyorsanız, günlük yaşama geri dönmekte zorlanıyorsanız, bir an önce profesyonel destek almanızı öneririm.
G.Elif PETENKAYA
Klinik Psikolog
