Doğa fotoğrafçılığında ilk başta bilinmesi gereken iki temel kural vardır: Birincisi, doğa fotoğrafçısı olabilmek için, fotoğraf ve doğa konusundaki bilgi ve beceri birikimi yanında düşünsel bir donanıma da sahip olmak gerekir. Düşünsel donanım, fotoğrafçının kendi doğa fotoğrafı tarzını oluşturmasını sağlar. İkincisi ise tıpkı insanların fotoğraf çektirirken poz verdikleri gibi; doğa da poz verdiğinde (üstü başı, ışığı, bakış açısı vb. düzgün olduğunda) yani fotoğrafı çekilecek sahne, fotoğraf çektirmeye, hazır olduğunda deklanşöre basılmalıdır. Bu genel ve temel ilkeler yanında doğa fotoğrafçılarının bilmesi, uyması ve uygulaması gereken bazı bilgiler ile davranışları şöyle sıralayabiliriz: Fotoğraf çekmek için ilham gelmesini beklemeye veya güzel bir nesne aramaya gerek yoktur. Fotoğrafçılıkta en basit, en küçük, sıradan denilecek şeyler bile harika bir konu olabilir. İyi bir fotoğrafçı, çekmeye karar verdiği konunun güzelini bulabilmek için değil, güzel bir fotoğraf çekebilmek için çaba harcamalıdır. Fotoğrafçılıkta öncelikle konu belirlenmelidir. Konuyu belirlerken verilecek mesajın ve çekim tarzının da düşünülmesi gerekir. “Neyin fotoğrafı, niçin ve nasıl çekilmeli?” sorusu cevaplandırılmalıdır. Çünkü neyin fotoğrafının çekildiği kadar niçin ve nasıl çekildiği de önemlidir. Buna göre; manzara fotoğrafı mı, kuş fotoğrafı mı, kelebek fotoğrafı mı, çiçek fotoğrafı mı, cansız doğa mı çekilecek? Bunların varlıklarının veya belli zamanlardaki durumlarının belgelenmesi mi amaçlanıyor? Bunların çekim aşamasından önce tasarlanması, düşünülmesi, kararlaştırılması gerekir. Doğaya fotoğraf çekmek için çıkıldığında da buna göre konuların aranması, bulunması, görülmesi, keşfedilmesi için çaba harcanmalıdır.
Coğrafyayı tanımak, hazırlık ve plân yapmak
Doğa fotoğrafı çekmek için gidilecek yerle / yerlerle ilgili olarak önceden keşifler veya araştırmalar yapmak; ışık durumu, bulunan varlıklar ve türler hakkında bilgi edinmek son derece yararlıdır. Örneğin gidilecek yerlerde sulak alanlar, ormanlar, çayırlar, dağlar, kıyı ve kumullar gibi değişik yaşam ortamlarından hangileri bulunmaktadır? Manzara fotoğrafı çekmek için gidilecekse, orayı güneş hangi saatler arasında nasıl aydınlatıyor? Çiçek, kelebek veya kuş fotoğrafı çekilecekse burada rastlanılabilecek çiçek, kelebek veya kuş türleri hangi mevsimlerde hangi yaşam ortamlarında, bulunabilir? O gün hava güneşli mi, kapalı mı olacak? Bu soruların cevapları bilinirse, rastlantısal olarak karşılaşılan konuların değil istenilen, düşünülen, tasarlanan, plânlanan konuların fotoğrafları çekilir.
