Hazır gıda tüketiminin ve hareketsiz yaşamın günümüzde neden olduğu en önemli rahatsızlıklardan biri de obezite. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Sağlık Bakanlığının ortak çalışmasıyla en son 2016 yılında hazırlanan rapora göre çocuklarda obezite oranı yüzde 9,9’a ulaştı. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Merve Bayram, bu oranın günümüzde daha da arttığına dikkat çekerek, obezitenin önüne geçilmesi için önemli uyarılarda bulundu.
Çocukluk çağında görülen obezitenin en büyük nedeninin yanlış beslenme alışkanlıkları olduğunu vurgulayan Bayram, “Bu alışkanlıkları daha geniş bir başlık altında toplayabiliriz. Örneğin, tek tip beslenme. Çocuklar makarna ve ekmek grubunu çok seviyor. Bu tarz besinlere yöneldiklerinde almaları gereken diğer besinleri alamamış oluyorlar. Bir diğer etken fast food tüketiminin oldukça yaygınlaşması ya da çocukların abur cuburlar başta olmak üzere işlenmiş paketli ürünlere erişiminin kolay olması. Bu ürünlerin akranları ya da ev halkı içinde yaygın bir şekilde tüketiliyor olması, bu ürünlerle ilişkili olan reklamlar ya da paketli ürünlerin sağlıklı şekilde sunulması diğer faktörler” dedi.
Uykusuzluk da obezite nedeni
Obeziteye neden olan bir diğer en önemli etkenin uykusuzluk olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Merve Bayram, şu ifadeleri kullandı:
“Özellikle dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte tablet, bilgisayar, cep telefonu ve televizyon kullanan çocukların ekran maruziyeti arttı. Bu noktada uykusuzluk da devreye giriyor. Uykusuzluk tek başına obeziteye neden olan bir etkenken dijital ekrana maruz kalmak da çocuklarda uykusuzluğa yol açabilir. Çocukların bunlara maruz kaldığı zamanlarda atıştırmalık isteği artabilir. Gece uykusuz kaldıkları takdirde gece yeme istekleri artabilir. Ya da yemekleri direkt ekran karşısında hızlı bir şekilde yedikleri ve ne yediklerini bilmedikleri için aldıkları kaloriler artabilir.”
Obezite ile kanser türlerinin gelişimi artıyor
Ailenin beslenme alışkanlıklarının ve sofra düzeninin önemli olduğunu belirten Bayram, üzüntü, stres, akran zorbalığı gibi durumlar nedeniyle de çocukların kendilerini rahatlatmak amacıyla yemeğe yönelebildiğini söyledi.
Obeziteyle birlikte çocuklarda ortaya çıkan hastalıkları anlatan Dr. Öğr. Üyesi Merve Bayram, “Obezite başlı başına kronik hastalıklar için bir problem. Obeziteyle birlikte tip 2 diyabet, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, bazı spesifik kanser türlerinin gelişimi artıyor olacak. Çocukluk çağı obezitesi yetişkinlik döneminde olduğundan daha önemli. Çocukluk döneminde obeziteye yakalandıysanız bu hastalıkların gelişim yaşı düşecek. Bu noktada ileri yaşlar için komplikasyon riski artmış olacak” dedi.
Sağlıklı beslenme alışkanlığı ailede başlıyor
Çocuklardaki sağlıklı beslenme alışkanlığının aileden başladığını belirterek, “İlk önce anne-babanın sağlıklı yeme alışkanlığını ediniyor olması lazım. Anne baba bu alışkanlığa sahipse, çocuk onları taklit ederek başladığı için doğruyu öğrenerek hayatına devam ediyor olacak” diyen İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Merve Bayram, hareketsiz yaşamın obezite üzerindeki etkisini hatırlattı.
“Ailece spor günü belirleyin”
Havaların soğumasıyla çocukların eve kapanıp daha az fiziksel aktivitede bulunacak olması nedeniyle önemli tavsiyeler veren Bayram, “Dijitalleşmenin bu noktada faydaya dönüştürülmesi gerekli. Fiziksel aktiviteyi artıracak çeşitli dijital oyunlar var. Aile, çocuğu bu tür oyunlara teşvik edebilir hatta onlarla birlikte oynayabilir. Bir spor günü belirlenerek ailecek yürüyüşe ya da herhangi bir kış etkinliğine gidilebilir” dedi.
Çocukluk çağında görülen obezitenin en büyük nedeninin yanlış beslenme alışkanlıkları olduğunu vurgulayan Bayram, “Bu alışkanlıkları daha geniş bir başlık altında toplayabiliriz. Örneğin, tek tip beslenme. Çocuklar makarna ve ekmek grubunu çok seviyor. Bu tarz besinlere yöneldiklerinde almaları gereken diğer besinleri alamamış oluyorlar. Bir diğer etken fast food tüketiminin oldukça yaygınlaşması ya da çocukların abur cuburlar başta olmak üzere işlenmiş paketli ürünlere erişiminin kolay olması. Bu ürünlerin akranları ya da ev halkı içinde yaygın bir şekilde tüketiliyor olması, bu ürünlerle ilişkili olan reklamlar ya da paketli ürünlerin sağlıklı şekilde sunulması diğer faktörler” dedi.
Uykusuzluk da obezite nedeni
Obeziteye neden olan bir diğer en önemli etkenin uykusuzluk olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Merve Bayram, şu ifadeleri kullandı:
“Özellikle dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte tablet, bilgisayar, cep telefonu ve televizyon kullanan çocukların ekran maruziyeti arttı. Bu noktada uykusuzluk da devreye giriyor. Uykusuzluk tek başına obeziteye neden olan bir etkenken dijital ekrana maruz kalmak da çocuklarda uykusuzluğa yol açabilir. Çocukların bunlara maruz kaldığı zamanlarda atıştırmalık isteği artabilir. Gece uykusuz kaldıkları takdirde gece yeme istekleri artabilir. Ya da yemekleri direkt ekran karşısında hızlı bir şekilde yedikleri ve ne yediklerini bilmedikleri için aldıkları kaloriler artabilir.”
Obezite ile kanser türlerinin gelişimi artıyor
Ailenin beslenme alışkanlıklarının ve sofra düzeninin önemli olduğunu belirten Bayram, üzüntü, stres, akran zorbalığı gibi durumlar nedeniyle de çocukların kendilerini rahatlatmak amacıyla yemeğe yönelebildiğini söyledi.
Obeziteyle birlikte çocuklarda ortaya çıkan hastalıkları anlatan Dr. Öğr. Üyesi Merve Bayram, “Obezite başlı başına kronik hastalıklar için bir problem. Obeziteyle birlikte tip 2 diyabet, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, bazı spesifik kanser türlerinin gelişimi artıyor olacak. Çocukluk çağı obezitesi yetişkinlik döneminde olduğundan daha önemli. Çocukluk döneminde obeziteye yakalandıysanız bu hastalıkların gelişim yaşı düşecek. Bu noktada ileri yaşlar için komplikasyon riski artmış olacak” dedi.
Sağlıklı beslenme alışkanlığı ailede başlıyor
Çocuklardaki sağlıklı beslenme alışkanlığının aileden başladığını belirterek, “İlk önce anne-babanın sağlıklı yeme alışkanlığını ediniyor olması lazım. Anne baba bu alışkanlığa sahipse, çocuk onları taklit ederek başladığı için doğruyu öğrenerek hayatına devam ediyor olacak” diyen İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Merve Bayram, hareketsiz yaşamın obezite üzerindeki etkisini hatırlattı.
“Ailece spor günü belirleyin”
Havaların soğumasıyla çocukların eve kapanıp daha az fiziksel aktivitede bulunacak olması nedeniyle önemli tavsiyeler veren Bayram, “Dijitalleşmenin bu noktada faydaya dönüştürülmesi gerekli. Fiziksel aktiviteyi artıracak çeşitli dijital oyunlar var. Aile, çocuğu bu tür oyunlara teşvik edebilir hatta onlarla birlikte oynayabilir. Bir spor günü belirlenerek ailecek yürüyüşe ya da herhangi bir kış etkinliğine gidilebilir” dedi.
